Lugano

Manuscrit, non publié à l’époque. Texte établi d’après l’exemplaire de lecture. Seul le prononcé fait foi. Les notes de travail ont été retirées.

Discours prononcé en italien, allemand, romanche et français. Texte original, non traduit.

Onorevole Presidente del Consiglio di Stato,
Care vincitrici e cari vincitori,
Stimati membri della giuria,
Care amiche e cari amici del teatro,

La vincitrice di quest’anno del Gran Premio svizzero di teatro / Anello Hans-Reinhart viene da una piccola valle,

piccola, ma unica nel suo genere, visto che si estende su tre zone climatiche: alto-alpina, alpina e subalpina.

Ha imparato il tedesco soltanto a dieci anni e come terza lingua, dopo l’italiano e il romancio.

Meine Damen und Herren

Es ist, als durchziehe das Leitmotiv der Vielfalt bis heute das Berufsleben der Preisträgerin:

Sie hat Königin Elizabeth gespielt – und eine obdachlose Alkoholikerin.

Sie brillierte als Katharina von Siena – und als Dornröschen.

Ebenso mühelos, wie sie zwischen Rollen wechselt – also fremde Identitäten zu ihrer eigenen macht – ebenso mühelos wechselt sie zwischen den Medien Theater, Film und Fernsehen.

Sie war Elsa im „Lohengrin“. Nicht etwa in der Oper von Wagner, sondern in der des zeitgenössischen sizilianischen Komponisten Salvatore Sciarrino.

Sie war König – ja: König! – Ödipus und die Baronin Marie-Louise in „Das weisse Band“.

Sie war Jelena aus „Onkel Wanja“ und die Chirurgin Gloria Riekert im „Tatort“.

Sie wechselt also auch mühelos und lustvoll zwischen E und U.

Das war jetzt aber keine europa-politische Bemerkung… Da muss man ja heut-zutage aufpassen…

Im Ernst: Wir ehren heute eine höchst wandlungsfähige Schauspielerin.

Eine Schauspielerin, die Leichtigkeit mit Leidenschaft verbindet.

Mehr noch: Schwerelosigkeit mit Radikalität.

Und die diese Verbindung spielerisch schafft.

Sie entdeckt – für sich und für uns – im Spiel das Existentielle.

Und im Existentiellen das Spiel.

Der „Wochenzeitung“ beschrieb die Preisträgerin ihr Berufsethos einst so, ich zitiere: „Es ist immer ein Kampf gegen die Trägheit, ein Kampf gegen die Bequemlichkeit, gegen die Sicherheit. Bin ich weit genug gegangen? Habe ich mich weit genug dorthin bewegt, wo es ungemütlich wird? Dann ist überhaupt erst die Chance da, dass es interessant werden könnte.“ Ende Zitat.

Meine Damen und Herren

Wir zeichnen heute eine Schauspielerin aus, die es meisterhaft versteht, die dargestellten Menschen in ihren Tiefen und Untiefen auszuloten.

Eine Schauspielerin, die im Land des Kompromisses aufgewachsen ist – und die sich der künstlerischen Kompromisslosigkeit verschrieben hat.

Ich gratuliere Ursina Lardi zum Schweizer Grand Prix Theater/Hans-Reinhart-Ring 2017!

Sincera gratulaziun!

I n’è bain betg ina casualitad che la premiada è ina Grischuna.

En il Grischun gioga il teater ina rolla impurtanta. La tradiziun dal teater laic ha qua fermas ragischs.

Ins ha l’impressiun: en il Grischun gioga mintgin insacura insanua en in toc teater. Las cuntradas catolicas tgiran anc adina las represchentaziuns da la Passiun, las cuntradas protestantas las represchentaziuns eroicas patrioticas.

Precis avant diesch onns è l’Anè Hans Reinhart dal rest er vegnì surdà ad in Grischun: a Giovanni Netzer.

Mesdames et Messieurs,

Le potentiel créatif dans les Grisons – et en Suisse de manière plus générale – se déclare avec force chez Ursina Lardi. Laquelle l’a ensuite exploité avec maestria.

C’est un véritable encouragement pour tous ceux qui sont convaincus que notre diversité n’est pas qu’un particularisme helvétique qu’il faut gérer tant bien que mal, mais un trésor que nous devons sans cesse redécouvrir, voire réinventer.

Et qui savent que cela n’est possible que dans le cadre d’échanges animés empreints de curiosité. Comme ici lors de la Rencontre du Théâtre suisse.

Winterthour – Genève – Lugano : la remise des Prix suisses du théâtre au Tessin – une première ! – vient clôturer ce Grand tour.

Enfin, clôturer…Manière de parler puisque dans notre pays, rien n’est jamais vraiment terminé. Notre identité culturelle est par essence inaboutie. Elle est mouvante et élastique.

Bien sûr, on connaît les avantages de la constance, le confort de l’immuable. Ils peuvent sembler bien séduisants en ces temps d’incertitude globale. Mais aussi un peu ennuyeux.

Mesdames et Messieurs,

Vouloir et pouvoir s’ouvrir à la nouveauté, c’est aussi pouvoir et vouloir s’ouvrir à soi. C’est aussi ce que nous montre Ursina Lardi.

En Suisse, nous avons le privilège d’être étroitement lié aux grands espaces culturels européens qui nous entourent. Sans pour autant nous y fondre totalement. Nous conservons ce regard de l’extérieur, cette distance qui s’avère particulièrement précieuse, notamment dans le paysage théâtral, où les cultures restent fortement nationales. Carrefour de ces cultures, la Suisse a la chance de pouvoir mettre en scène leur rencontre – leur permettant d’échanger, de se nourrir et de s’enrichir l’une l’autre.

Dans cette optique, je vous souhaite de belles journées à découvrir l’Autre et le Nouveau… et à vous redécouvrir, vous !

Icônes : Icons8